امام زاده صالح
از جمله سنگ قبر محمدولی خان تنکابنی (سپهسالار اعظم). گفته میشود که سر این امام زاده در این آرامگاه مدفون است و بدن وی نیز در آرامگاهی با نام مشابه (واقع در میدان عالی قاپو اردبیل) آرمیدهاست.
بنای بقعه
اصلی شامل ساختمان چهارگوش بزرگ و مستحکمی با دیوارهای قطور است و فضای
درونی آن تقریبا ۵٫۶ متر مربع مساحت دارد. وضع طاقنماها و معماری ساختمان و
پوشش آن از معماری بناهای سدهٔ هفتم و هشتم است.
گنبد کاشی کاری شده بقعه در سال ۱۳۳۸ در آخرین سال عمر حسن فداکار با هزینه شخصی تعمیر و کاشی کاری مجدد شد.
محوطه امامزاده صالح پیش از تغییر
فضای خیابانی تجریش، محوطهای کاملا محصور شده همچون دیگر زیارتگاههای
ایران بودهاست ولی امروزه از حصار دیوارها خارج شدهاست.
بقعه و بارگاه و صحن گسترده امامزاده صالح (ع) به مساحت سه هزار متر مربع یکی از بزرگترین و باشکوه ترین امامزاده های ایران است.
امام زاده صالح (ع) بر اساس کتیبه بالای سردر صحن و زیارتنامه از فرزندان بلافصل حضرت امام موسی کاظم (ع) و برادر امام رضا (ع) معرفی شده است.
این امامزاده، نه تنها در تهران
بلکه در ایران و حوزههای شیعه نشین جهان که هر سال تعداد زیادی از مشتاقان
را از گوشه و کنار ایران، عراق، پاکستان، افغانستان و لبنان به خود
میطلبد، شهرت دارد.
بنای اصلی و اولیه بقعه به صورت
چهارگوش و مربع شکل بزرگ و باشکوهی است که فضای درونی آن ۴۲۲ هزار و ۵۰ متر
مربع وسعت داشته و دارای دیوارهای قطوری است که با توجه به وضع طاق نماها
از نظر سبک و شیوه معماری به بناهای دوران ایلخانی همانند و به احتمال زیاد
در سده هفتم و هشتم هجری و قدیم تر ساخته شده است.
گنبد شلجمی
شکل آن با کاشیهای زیبا پوشیده شده است. این گنبد در سال ۱۳۲۳ شمسی به
همت حسن فداکار تعمیر و کاشیکاری آن به صورت اولیه تجدید شده است.
احداث گنبد کنونی همراه با
تزیینات و مقرنس کاری و نقاشی های ظریف و اصلاحات داخل حرم، تعمیرات و پاره
ای الحاقات و به طور کلی استحکام بخشی را به هاکو میرزا ملقب به بهادرخان
پسر حسنعلی میرزا شجاع السطنه و نوه فتحعلی شاه نسبت داده اند.
بنا به شواهد در امامزاده صالح
کتیبه ای به سال ۷۰۰ قمری وجود داشته که ظاهرا در تعمیرات و تغییر مدخل بنا
از میان رفته است که بنا بر آن همزمان با پادشاهی غازان خان نخستین ایلخان
مسلمان مغول و مروج اسلام در میان مغولان بوده است.
در داخل حریم وسیع امامزاده صالح
صندوقی چوبین وجود دارد که احتمالا به دوران اواخر صفوی یا افشار تعلق دارد
و ضریح ممتاز نقرهای آن که اضلاع شرقی و شمال شرقی و غربی آن دارای محفظه
مشبک مزین به نقره و ضلع جنوبی آن مشبک چوبی است از وقفیات مرحوم آقای
میرزا سعیدخان وزیر امور خارجه اواخر قاجار است.